KENNISBANK

Hoelang duurt het voordat stress uit je lichaam is?

 Stress is een gezonde reactie op spannende gebeurtenissen. Meestal verwerkt het lichaam de stress snel als de gebeurtenis voorbij is. Maar de spanning kan ook chronisch worden, met negatieve gevolgen voor je lichamelijke en psychische gezondheid. Hoelang het dan duurt voordat de stress uit je lichaam is, kun je beïnvloeden door je eigen leefstijl. 

Je herkent het misschien. Je kunt geen rust meer vinden. ’s Nachts maal je over de dingen waarmee je overdag te maken hebt. Keuzestress over de richting die je wilt gaan. De prestatiedruk op je werk. Je vaste lasten die je eigenlijk moeizaam kunt betalen. Knagende twijfels over je relatie. Je spieren staan stram, je eetlust is minder, je stemming bedrukt. Het lukt je niet die spanning kwijt te kwijt te raken. Je hebt last van chronische stress.

 Wat is stress?

Stress is een lichamelijke en psychische spanningsreactie op prikkels. Die prikkels zijn situaties die je als bedreigend of onaangenaam ervaart. Stress zorgt dat je veranderingen en mogelijke bedreigingen opmerkt en ernaar handelt. Je vlucht weg, of gaat de confrontatie aan met de situatie.

Dat je stress ervaart, is dus natuurlijk en zelfs gezond. Iedere keer dat je deelneemt aan het verkeer of thuis gaat klussen, zorgen stressreacties in je lichaam dat je voorzichtig en verantwoordelijk handelt.

Stress wordt ongezond als deze chronisch wordt. Je lichaam krijgt dan niet meer de tijd om de spanningen te verwerken. Hierdoor krijg je lichamelijke en psychische klachten. In het ergste geval kan dit leiden tot burn-out of depressie.

Wat gebeurt er als je stress in je lichaam hebt?

Als je in een stressvolle situatie bent, maakt je bijnierschors het hormoon cortisol aan. Dit hormoon staat ook wel bekend als het ‘stresshormoon’. Cortisol verhoogt je hartslag en zorgt dat je bloedsuikerspiegel stijgt. Je hebt de energie om met de situatie om te gaan. Als je eenmaal gehandeld hebt en het gevaar is geweken, dan daalt het cortisolgehalte weer.

Stel: je rijdt in het verkeer. Jij rijdt door het groene licht, maar van de andere kant rijdt een automobilist door rood. Je cortisolgehalte schiet omhoog, de lichaam komt in de actiemodus en je trapt op de rem. Alles loopt goed af en langzaam voel je jezelf weer rustig worden. Je lichaam neemt de cortisol geleidelijk weer op.

Dit is een voorbeeld van kortstondige stress. Maar in je dagelijks leven heb je vaak te maken met langdurige stress. Een voortdurende werkdruk, onzekerheid over je werk of je woonplek, problemen in je relatie: allemaal factoren die zorgen dat je chronisch gestrest bent en dat de cortisol in je lichaam zich ophoopt.

Wat zijn de symptomen van chronische stress?

Als je te veel chronische stress hebt, staat je lichaam voortdurend in staat van paraatheid. Je voelt een constante spanning in je lichaam. Dit vergt veel energie, en op de lange termijn kan dit je uitputten.

Wat zijn typische stressklachten?

  • slaapproblemen en vermoeidheid
  • hartkloppingen
  • verhoogde bloeddruk
  • zweten
  • misselijkheid en maagklachten
  • een sombere, depressieve stemming, een ‘kort lontje’
  • concentratieproblemen

Op de lange duur kan chronische stress leiden tot een depressie of burn-out.

Hoe kom je van chronische stress af?  

De Amerikaanse neurowetenschapper Candace Beebe Pert deed in de jaren ’70, ’80 en ’90 uitgebreid onderzoek naar de invloed van emoties op ons lichaam op cellulair niveau. Ze ontdekte dat emoties chemische processen op gang brengen, die je lichamelijk functioneren beïnvloeden. Een voorbeeld hiervan is de invloed van ophopende cortisol op je lichaam.

Er zijn hormonen die juist het tegenoverstelde effect hebben als cortisol. Dit zijn de endorfinen, of ‘gelukshormonen’. Endorfinen maken dat stress uit het lichaam verdwijnt en je een ontspannen, prettig gevoel krijgt.

Je kunt zelf chronische stress uit je lijf krijgen. Zorg dat je lichaam deze gelukshormonen gaat aanmaken. Dit doe je door je leefstijl aan te passen:

  • Eet gezonde voeding. Houdt de Schrijf van Vijf aan, eet gevarieerd en mijd zoveel mogelijk vet eten. Neem eventueel supplementen.
  • Ontspan voldoende. Maak tijd vrij voor dingen waar je blij van wordt. Zet alles echt opzij, kijk niet tijdens die boswandeling even in je mail op de smartphone.
  • Doe aan beweging en sport. Niets maakt zoveel endorfinen los als een flinke stuk hardlopen, fietsen of welke sport dan ook. Doe minstens 150 minuten per week een matige of intensieve inspanning. Doe minstens 2 keer per week spier- en botversterkende activiteiten.
  • Schijnt de zon? Pak ‘m mee! Vitamine D maak je aan met zonlicht. Het maakt dat je je prettig voelt.

Terug naar de vraag ‘Hoelang duurt het voordat stress uit je lichaam is verdwenen’. Korte spanning lijkt snel te verdwijnen. Toch heeft het lichaam nog enkele dagen nodig om de stress uit je systeem te krijgen. Maar bij een echte burn-out kan het maanden duren voordat je lichaam stressvrij is. Chronische stress verdwijnt niet zomaar uit je lichaam. Hier moet je zelf iets aan doen. En het goede nieuws is: dit kun je ook, met gewone, alledaagse middelen.

Stress is goed
maar niet altijd

Heb je ondersteuning nodig in je persoonlijke groei en ontwikkeling? Registreer je bij Mentalcoach.nl