Bekend worden als artiest is veranderd.

Waar artiesten vroeger vaak jarenlang moesten bouwen aan een naam, een publiek en een positie in de muziekindustrie, kan het tegenwoordig razendsnel gaan. Eén track, video of moment dat online aanslaat, kan ervoor zorgen dat honderdduizenden of zelfs miljoenen mensen je ineens kennen.

Sociale media hebben artiesten iets gegeven wat vroeger veel moeilijker bereikbaar was: directe toegang tot een enorm publiek.

Dat biedt enorme kansen. Maar die snelheid heeft ook een keerzijde.

Want als succes heel snel kan ontstaan, ontstaat ook het besef dat de aandacht morgen weer ergens anders kan liggen. En juist dat kan een bijzondere mentale druk veroorzaken.

De angst dat het morgen voorbij kan zijn

In mijn werk als mental coach voor artiesten zie ik hoe succes niet alleen vrijheid geeft, maar ook nieuwe druk kan creëren.

Aan de buitenkant ziet een artiest die veel optreedt, grote aantallen volgers heeft en volop aanvragen krijgt er vooral succesvol uit. Voor de artiest zelf kan achter dat succes echter een heel andere vraag spelen:

Hoe lang blijft dit zo?

Die onzekerheid kan invloed krijgen op de keuzes die iemand maakt.

Neem je een optreden aan omdat het past binnen je planning, omdat je er energie van krijgt en omdat het een goede stap is in je carrière? Of neem je het aan omdat ergens de angst meespeelt dat de aanvragen er over een half jaar misschien niet meer zijn?

Dat verschil is belangrijk.

Want wanneer angst steeds meer de basis wordt waarop beslissingen worden genomen, kan bijna iedere mogelijkheid gaan voelen als een kans die je niet mág laten lopen.

Van jarenlang bouwen naar plotseling bereik

Sociale media hebben de muziekindustrie fundamenteel veranderd. Een beginnende artiest hoeft niet meer jarenlang afhankelijk te zijn van traditionele media, platenmaatschappijen of andere partijen om een groot publiek te bereiken.

Een nummer kan viraal gaan. Een optreden kan massaal worden gedeeld. Op TikTok, Instagram of YouTube kan in korte tijd een enorme groep volgers ontstaan.

Dat is een geweldige ontwikkeling voor artiesten die vroeger misschien nooit de mogelijkheid hadden gekregen om zo'n groot publiek te bereiken.

Tegelijkertijd is zichtbaarheid onderdeel geworden van het werk zelf.

Onderzoek naar socialmediagebruik onder professionele muzikanten laat zien dat artiesten sociale media belangrijk vinden voor het opbouwen van hun carrière, het onderhouden van contact met fans en het vergroten van hun netwerk binnen de industrie. Dezelfde artiesten ervaren echter ook onzekerheid over algoritmes, vergelijking met anderen en druk om voortdurend nieuwe content te produceren.

Onderzoekers gebruikten hiervoor een veelzeggende omschrijving: werken in een 'content factory'.

Daar zit een interessante paradox.

Het is makkelijker geworden om zichtbaar te worden, maar misschien moeilijker om jezelf toestemming te geven om even niet zichtbaar te zijn.

Succes kan de druk juist verhogen

We denken vaak dat de grootste mentale druk ontstaat wanneer een carrière niet van de grond komt. Maar succes kan zijn eigen spanning creëren.

Zodra optredens, streams, volgers en inkomsten toenemen, ontstaat er namelijk ook iets om te verliezen. Een artiest kan daardoor het gevoel krijgen dat het momentum maximaal benut moet worden.

Nog een optreden aannemen, nog een festival, nog een samenwerking of toch die extra studio- of contentdag. Niet noodzakelijk omdat iemand anders dat oplegt, maar omdat het moeilijk kan zijn om een kans voorbij te laten gaan wanneer je niet weet hoe lang het huidige succes aanhoudt.

Wat ik in de coaching interessant vind, is dat deze druk lang niet altijd van buitenaf hoeft te komen. Een manager, boeker of platenmaatschappij hoeft helemaal niet te zeggen dat een artiest harder moet werken. De artiest kan die druk zelf al ervaren vanuit het idee dat het huidige succes maximaal benut moet worden.

Hard werken is daarbij niet automatisch een probleem. Ambitie evenmin. Een periode waarin alles samenkomt en iemand bewust besluit vol gas te geven, kan fantastisch zijn.

De relevante vraag is daarom niet simpelweg:

Werk ik te veel?

Een interessantere vraag is:

Heb ik nog het gevoel dat ik zelf kan kiezen?

Kun je nog nee zeggen als alles goed gaat?

Vrijheid wordt vaak gekoppeld aan succes. Maar succes kan ook nieuwe verplichtingen creëren.

Wanneer een carrière ineens versnelt, kan een agenda zich razendsnel vullen. Daarbij spelen niet alleen de eigen wensen van de artiest een rol. Er zijn boekers, management, samenwerkingen, fans, zakelijke belangen en soms mensen die voor hun inkomen mede afhankelijk zijn van het succes van de artiest.

Ondertussen laat sociale media continu zien wat anderen doen. Nieuwe releases, uitverkochte shows, festivals, miljoenen streams en video's die viraal gaan.

Dan kan rust ongemakkelijk gaan voelen.

Een week zonder optreden of online zichtbaarheid is niet langer alleen een vrije week. Het kan gaan voelen alsof iemand anders je in die week voorbijgaat.

Daarmee kan langzaam iets veranderen in de manier waarop keuzes worden gemaakt. Niet: past dit bij mij en mijn carrière? Maar: kan ik het me permitteren om dit niet te doen?

Dat is een wezenlijk verschil.

Werkdruk in de muziekindustrie is niet alleen een gevoel

Er is inmiddels ook wetenschappelijk onderzoek gedaan naar werkgerelateerde stress onder populaire muzikanten.

In een studie onder 317 populaire muzikanten werden vier belangrijke bronnen van beroepsmatige stress gevonden: onzekerheid over werk, tourstress, prestatiedruk en stress binnen professionele relaties. Deze factoren waren bovendien gerelateerd aan psychische klachten zoals angst en depressieve klachten.

Dat betekent uiteraard niet dat een volle agenda automatisch ongezond is. Ook betekent het niet dat iedere succesvolle artiest moeite heeft met de druk die bij het vak komt kijken.

Het laat wel zien dat de omstandigheden waarin artiesten werken serieus genomen moeten worden.

Juist omdat veel onderdelen die voor buitenstaanders bij succes horen — optreden, reizen, aandacht krijgen en gevraagd worden — tegelijkertijd een belasting kunnen vormen wanneer herstel en eigen regie steeds verder onder druk komen te staan.

De agenda vertelt soms meer dan je denkt

Binnen mental coaching kijk ik daarom niet alleen naar hoeveel iemand werkt, maar vooral naar de manier waarop keuzes tot stand komen.

Een volle agenda kan prima passen bij iemand die energie krijgt van optreden, bewust voor een drukke periode kiest en voldoende mogelijkheden heeft om daarna te herstellen.

Diezelfde volle agenda kan iets heel anders betekenen wanneer vrijwel ieder optreden wordt aangenomen vanuit het idee: ik moet nu alles pakken, want straks is het misschien voorbij.

Het aantal optredens zegt dan niet alles.

De motivatie erachter zegt soms veel meer.

Dat is ook waarom mentale coaching niet simpelweg betekent dat je tegen een ambitieuze artiest zegt dat hij of zij minder moet werken. Het gaat erom dat iemand bewust kan blijven bepalen wanneer doorgaan een eigen keuze is en wanneer doorgaan steeds meer door angst wordt gestuurd.

Succes vraagt om keuzes

Een artiest die in korte tijd succesvol wordt, moet soms in enkele maanden beslissingen nemen waarvoor iemand die geleidelijk een carrière opbouwt jarenlang de tijd heeft gehad.

Hoeveel wil ik eigenlijk werken? Wat vind ik financieel genoeg? Welke optredens passen bij de richting waarin ik mij wil ontwikkelen? En hoeveel ruimte wil ik houden voor nieuwe muziek, herstel, relaties en mijn privéleven?

Dat zijn geen vragen die tegen ambitie ingaan.

Integendeel.

Het zijn vragen die juist kunnen helpen om ambitie langer vol te houden.

Want een duurzame carrière bestaat uiteindelijk niet uit het maximaal benutten van iedere afzonderlijke kans. Het gaat er ook om dat de persoon die al die kansen krijgt het tempo kan blijven dragen.

Soms betekent dat vol gas geven. Soms betekent het bewust een optreden niet aannemen. En soms betekent het ruimte in de agenda beschermen voordat die ruimte door anderen wordt ingevuld.

Van reageren naar regie houden

Misschien is dat wel een van de belangrijkste mentale uitdagingen wanneer succes heel snel ontstaat.

Niet alleen leren omgaan met aandacht, optredens en verwachtingen, maar voorkomen dat je carrière volledig wordt bepaald door alles wat er op je afkomt.

Juist wanneer er veel kansen zijn, wordt het belangrijk om te weten waar je naartoe wilt.

Welke optredens dragen daaraan bij? Welke samenwerkingen passen bij je? Wanneer is financieel gewin belangrijk en wanneer kies je voor ontwikkeling? Hoeveel ruimte heb je nodig om creatief te blijven? En welke delen van je leven wil je beschermen tegen de snelheid van je carrière?

Daarmee verschuift de vraag van wat kan ik allemaal aannemen? naar wat past bij de carrière en het leven dat ik wil opbouwen?

Dat is regie.

Als succes sneller gaat dan je ontwikkeling

Snel succes is iets prachtigs. Maar het kan betekenen dat de buitenwereld sneller verandert dan de persoon zelf.

Het aantal volgers kan in enkele maanden exploderen. De agenda kan volstromen. Inkomsten kunnen stijgen. Mensen herkennen je ineens op straat. Er komen zakelijke belangen bij en steeds meer mensen hebben een mening over wat je zou moeten doen.

Terwijl je zelf nog steeds dezelfde persoon bent die relatief kort daarvoor bezig was om überhaupt gezien of gehoord te worden.

Juist in zo'n periode kan het waardevol zijn om af en toe bewust uit de snelheid te stappen en te kijken naar de keuzes die worden gemaakt.

Niet omdat ambitie verkeerd is.

Niet omdat hard werken ongezond is.

En ook niet omdat je kansen moet laten liggen.

Maar omdat je wilt voorkomen dat de angst om succes te verliezen uiteindelijk gaat bepalen hoe je met dat succes omgaat.

Misschien is daarom niet de belangrijkste vraag hoeveel optredens er nog in je agenda passen.

De interessantere vraag is:

Welke keuzes zou je maken als je niet bang was dat het morgen voorbij kan zijn?